Makina Mühendisleri Odası’ndan HABAŞ’a tepki: 17 canın hesabı verilmeli

İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım 2026 tarihinde yaşanan patlama, iş sağlığı ve güvenliği konusunu yeniden gündeme getirdi. Patlamada 17 emekçinin yaşamını yitirmesi ve çok sayıda çalışanın yaralanması üzerine TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi yazılı açıklama yayımladı.

Oda tarafından yapılan açıklamada, hayatını kaybeden işçiler anılırken ailelerine başsağlığı, yaralılara ise acil şifa dilekleri iletildi. Açıklamada, yalnızca başsağlığı mesajları yayımlamanın ve benzer olayların yaşanmamasını temenni etmenin yeterli olmadığı vurgulandı.

“İŞ CİNAYETLERİ KADER DEĞİLDİR”

İş kazalarının önlenebilir olduğuna dikkat çekilen açıklamada, işverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, mühendislik ve iş güvenliği tedbirlerinin ihmal edilmesi ve kamusal denetimlerin yetersiz kalması eleştirildi.

Ağır sanayi tesislerinde üretim ve bakım çalışmalarının ciddi riskler barındırdığı belirtilerek iş ekipmanlarının güvenliğinin sağlanması, periyodik kontrollerin yapılması ve tehlikeli enerji kaynaklarının kontrol altında tutulmasının işverenlerin yasal sorumluluğunda olduğu ifade edildi.

“1998’DEN BU YANA 34 CAN KAYBI YAŞANDIĞI BELİRTİLİYOR”

Açıklamada, HABAŞ’ta 1998 yılından bu yana son patlamayla birlikte bilinen can kaybının 34’e ulaştığı ileri sürüldü. Şirkette yaşanan önceki olaylara rağmen hangi önlemlerin alındığının ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hangi denetimlerin gerçekleştirildiğinin açıklanması istendi.

Ayrıca şirketin aldığı teşvikler ve ÇED onayları konusunda da kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiği belirtilerek işverenin ve hükümetin yaşanan olayla ilgili sorumluluklarını açıklaması çağrısında bulunuldu.

“SORUMLULUK YALNIZCA ÇALIŞANLARA YÜKLENEMEZ”

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi, patlamanın nedenlerinin yalnızca olayı başlatan fiziksel durumla sınırlandırılmaması gerektiğini vurguladı.

İş ekipmanlarının teknik yeterliliği, bakım ve kontrol kayıtları, risk değerlendirmeleri, çalışma organizasyonu ve iş güvenliği uygulamalarının bütün yönleriyle araştırılması gerektiği kaydedildi. Açıklamada, sorumluluğun yalnızca olay sırasında görev yapan çalışanlara yüklenmemesi, işletmenin yönetim ve denetim kademeleriyle ilgili kamu kurumlarının yükümlülüklerinin de incelenmesi gerektiği ifade edildi.

BAĞIMSIZ VE ŞEFFAF SORUŞTURMA TALEBİ

Oda yönetimi, yaşanan patlamayla ilgili taleplerini de sıraladı. Açıklamada;

• Katliamın bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir teknik incelemeyle araştırılması,

• Risk değerlendirmeleri, bakım ve periyodik kontrol kayıtlarının incelenmesi,

• İşverenin ve ilgili kamu kurumlarının sorumluluklarının ortaya çıkarılması,

• İhmal ve kusuru bulunanlar hakkında adli ve idari işlemlerin uygulanması,

• Ağır sanayi tesislerindeki denetimlerin etkinleştirilmesi ve eksikliklerin giderilmesinin takip edilmesi

istendi.

Açıklamanın sonunda iş güvenliğinin yalnızca kâğıt üzerindeki belgelerden ve göstermelik denetimlerden ibaret olmadığı belirtilerek çalışanların yaşam hakkının üretim ve kâr baskısına feda edilmemesi gerektiği vurgulandı.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi Yönetim Kurulu, 10 Kasım 2026 tarihli açıklamasını “İş cinayetlerine artık yeter!” çağrısıyla sonlandırdı.