09:07

İki dakika önce durmuştu hayat. Sirenler çalmış, başlar öne eğilmiş, bir millet aynı kederde buluşmuştu.

Şimdi saatler yeniden işliyor.

Peki ya biz?

Önderlerin en ulusu Mustafa Kemal Atatürk’ü anmak için durduğumuz o iki dakikanın ardından, onun fikirleri için ne kadar ileri gidebiliyoruz?

Belki de 10 Kasım’ın asıl sorusu, bir insanın ardından ne kadar derin bir matem tuttuğumuz değil, bize bıraktığı düşüncelerin ne kadarını yaşatabildiğimizdir.

1919 yılının Mayıs ayında Anadolu’ya doğru yol alan Bandırma Vapuru’nun taşıdığı en büyük güç, silah yahut cephane değildi. Bir milletin kaderini değiştirebileceğine inanan bir adamın zihnindeki fikirlerdi.

Henüz kazanılmamış bir savaşın, kurulmamış bir Cumhuriyet’in ve özgürlüğüne kavuşmamış bir milletin geleceği, o fikirlerin içindeydi.

Mustafa Kemal, Anadolu’ya yalnızca bir bağımsızlık mücadelesi götürmedi. İnsanların kendi kaderlerine hükmedebileceği, aklın ve iradenin hiçbir otoritenin gölgesinde kalmaması gerektiği inancını taşıdı.

Çünkü bir milleti esaretten kurtarmakla onu özgürleştirmek arasında derin bir fark vardı. İlki savaş meydanlarında kazanılabilirdi. İkincisi ise ancak insanın zihnindeki sınırların yıkılmasıyla mümkündü.

O, ikisini de başardı.

Ve bir gün, bu dünyadan ayrıldığında geride neyin yaşaması gerektiğini herkesten önce kendisi tarif etti:

“İki Mustafa Kemal vardır: Biri ben, et ve kemik, geçici Mustafa Kemal… İkinci Mustafa Kemal, onu ‘ben’ kelimesiyle ifade edemem; o, ben değil, bizdir!”

Ardından, belki de bütün bir milletin omuzlarına bırakılmış en büyük sorumluluğu dile getirdi:

“O Mustafa Kemal sizsiniz, hepinizsiniz. Geçici olmayan, yaşaması ve başarılı olması gereken Mustafa Kemal odur!”

Bu sözlerde yalnızca bir liderin tevazusu değil, kendi varlığını aşan muazzam bir düşünsel cesaret saklıdır.

Ölümsüzlüğünü bir heykelde, bir isimde yahut kendisine duyulacak sonsuz hayranlıkta aramıyordu. Kendisinden sonra da düşünebilen, sorgulayabilen, değiştirebilen ve gerektiğinde kendisini dahi aşabilecek insanların varlığında arıyordu.

Birinci Mustafa Kemal’i ölüm bizden aldı. İkincisini ise ancak biz kaybedebiliriz.

Bir portreyi duvara asmak kolaydır; o portrenin temsil ettiği özgür aklı yaşatmak zahmetlidir. Bir ismi yüceltmek kolaydır; o ismin savunduğu değerler uğruna kendi alışkanlıklarımızı, kabullerimizi, hatta konforumuzu sorgulamak cesaret ister.

Belki de bu yüzden, yıllar geçtikçe birinci Mustafa Kemal’e, ulu öndere duyduğumuz özlem büyürken, ikinci Mustafa Kemal’e, fikir mirasına karşı sorumluluğumuz aynı ölçüde güçlenmiyor.

Onu tarihin erişilmez bir köşesine yerleştirmek, ve uzaktan seyretmek, farkında olmadan düşüncelerini de oraya hapsetmek değil midir?

Dahası, her güçlüğümüzde onun yokluğuna sığınmak, bir zamanlar bize duyduğu güvenin gereğini yerine getirmekten kaçınmanın bir yolu olabilir mi?

Bir millete kendi kaderini değiştirebileceğini öğreten insanın ardından, yeniden bir kurtarıcı beklemek ne büyük çelişkidir!

Belki de bugün bu topraklarda en çok eksikliğini hissettiğimiz şey, bir kurtarıcıdan önce, kurtuluşu mümkün kılacak ortak akıl, cesaret ve iradedir.

Elbette yas tutacağız. Büyük insanların ardından duyulan özlem, düşünsel bir muhasebeyle ortadan kalkmaz. Fakat yas, yalnızca geçmişe dönük bir duygu olarak kaldığında, geleceğe karşı sorumluluğumuzu unutturabilir.

Hem kendisi dememiş miydi:

“Büyük ölülere matem gerekmez, fikirlerine bağlılık gerekir.”

Öyleyse 10 Kasım, yalnızca kaybettiğimiz büyük bir insanın ardından duyduğumuz hüznün değil, onun bize duyduğu güvenin karşısında nerede durduğumuzu sorguladığımız bir gün olmalı.

Saat 09.05’te birinci Mustafa Kemal için duruyoruz. Şimdi 09.07’de ikinci Mustafa Kemal için yaşayalım, aydınlığında ışıldayarak…

Fikirlerinin izindeyiz büyük Atatürk.